Numery archiwalne

Numer 1-2-1969
Numer 3-4-1969
Numer 1-2-1970
Numer 3-4-1970
Numer 1-2-1971
Numer 3-4-1971
Numer 1-2-1972
Numer 3-1972
Numer 4-1972
Numer 1-2-3-1973
Numer 4- 1973
Numer 1-1974
Numer 2-1974 Numer 3-4-1974
Numer 1-2-1975
Numer 3-4-1975
Numer 1-2-1976
Numer 3-4-1976
Numer 1-2-1977
Numer 3-4-1977
Numer 1-4-1978
Numer 1-2-1979 Numer 3-4-1979
Numer 1-4- 1980/81


Balneologia Polska Tom XLVII 1-2/2005

SUBIEKTYWNA OCENA SKUTECZNOŚCI TERAPEUTYCZNEJ KRIOTERAPII OGÓLNOUSTROJOWEJ U PACJENTÓW Z ZESZTYWNIAJĄCYM ZAPALENIEM STAWÓW KRĘGOSŁUPA

A. Stanek, G. Cieślar, B. Matyszkiewicz, I. Rozmus-Kuczia,, K. Sieroń-Stołtny, B. Koczy,
A. Sieroń

STRESZCZENIE
Celem pracy była przeprowadzona w oparciu o badanie ankietowe analiza wpływu krioterapii ogólnoustrojowej na subiektywną ocenę stanu klinicznego u pacjentów z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa w porównaniu z grupą zdrowych ochotników poddanych tej formie fizykoterapii w ramach odnowy biologicznej. Badaniem objęto łącznie 64 osoby podzielone na dwie grupy: badaną i kontrolną, które nie różniły się znamiennie pod względem wieku. Grupa badana obejmowała 32 mężczyzn z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa podzielonych losowo na dwie podgrupy nie różniące się znamiennie pod względem wieku, czasu trwania oraz stopnia zaawansowania choroby. Pierwszą podgrupę stanowiło 16 chorych poddanych cyklowi 10 codziennych zabiegów krioterapii ogólnoustrojowej (czas trwania zabiegu: 2 minuty, temperatura: -120°C) z kinezyterapią prowadzoną bezpośrednio po zakończeniu zabiegu (czas trwania zestawu ćwiczeń: 1 godzina), natomiast drugą podgrupę stanowiło 16 chorych poddanych jedynie zabiegom kinezyterapii. Z kolei grupa kontrolna obejmowała 32 zdrowych mężczyzn- ochotników poddawanych zabiegom krioterapii i kinezyterapii w ranach odnowy biologicznej, podzielonych losowo na dwie podgrupy nie różniące się znamiennie pod względem wieku, poddawane analogicznie jak w grupie badanej odpowiednio: cyklowi 10 codziennych zabiegów krioterapii ogólnoustrojowej z towarzyszącą kinezyterapią lub jedynie zabiegom kinezyterapii. Po zakończeniu cyklu terapii badani otrzymywali do wypełnienia ankiety w celu subiektywnej oceny efektywności leczenia podczas cyklu zabiegów. Na podstawie uzyskanych wyników potwierdzono znacznie korzystniejszą w porównaniu z samą kinezyterapią subiektywną ocenę oddziaływania krioterapii ogólnoustrojowej u wszystkich osób poddanych tej formie fizykoterapii. U pacjentów z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa uzyskana poprawa związana była głównie z ustąpieniem lub znacznym zmniejszeniem nasilenia i częstotliwości dolegliwości bólowych oraz zmniejszeniem napięcia i poprawą jakości snu, a u zdrowych ochotników poddanych tej formie terapii w ramach odnowy biologicznej z poprawą wydolności fizycznej, zmniejszeniem napięcia
i poprawą jakości snu.

PRÓBA OBIEKTYWIZACJI OCENY SKUTECZNOŚCI TERAPEUTYCZNEJ MAGNETOSTYMULACJI W LECZENIU OWRZODZEŃ ŻYLNYCH PODUDZI

A. Sieroń, A. Franek, L. Brzezińska-Wcisło, E. Błaszczak, J. Taradaj, R. Kuśka,
G. Kamińska-Winciorek, G. Cieślar

STRESZCZENIE
Owrzodzenia żylne podudzi stanowią aktualny problem terapeutyczny i społeczny. Ze względu na niezbyt dużą efektywność leczenia zachowawczego, wiążącego się przy tym z dużym dyskomfortem i uciążliwością dla chorych, a także wysokimi kosztami wciąż trwają poszukiwania nowych form terapii wspomagających leczenie owrzodzeń podudzi. Celem pracy była próba obiektywizacji wyników magnetostymulacji z wykorzystaniem zmiennych pól magnetycznych o niskich wartościach indukcji u chorych z żylnymi owrzodzeniami podudzi, poprzez planimetryczną ocenę szybkości zmian powierzchni indukcji u chorych z żylnymi owrzodzeniami podudzi, poprzez planimetryczną ocenę szybkości zmian powierzchni owrzodzenia w trakcie terapii. Badaniami objęto łącznie 36 pacjentów obojga płci z żylnymi owrzodzeniami podudzi hospitalizowanych w Klinice Dermatologii Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach, których losowo podzielono na dwie grupy: badaną (poddawana magnetostymulacji - 21 chorych) i kontrolną (poddawana stymulacji pozorowanej - 15 chorych) nie różniące się znamiennie pod względem klinicznym. Pacjentów z grupy badanej poddano przez 8 dni cyklowi zabiegów magnetostymulacji trwających 12 minut dziennie za pomocą aparatu Viofor JPS przy użyciu programu M2P3 i aplikatura płaskiego generującego pole magnetyczne o indukcji 10uT. Chorych z grupy kontrolnej poddano cyklowi stymulacji pozorowanych, w trakcie których aparat pracował w trybie placebo, a w aplikatorze aparatu nie było generowane pole magnetyczne. Przed rozpoczęciem cyklu stymulacji oraz 4 i8 dniu terapii u chorych za pomocą specjalnie opracowanej metodyki planimetrycznej oceniano najdłuższy i najszerszy rozmiar oraz powierzchnię i objętość owrzodzenia, a także względną powierzchnię i objętość owrzodzenia, a także względną powierzchnię obszaru zainfekowanego i obszaru ziarniny w owrzodzeniu. W grupie chorych poddanych magnetostymulacji zarówno w 4 i 8 dniu terapii stwierdzono znamienne statystycznie zmniejszenie wartości najdłuższego i najszerszego wymiaru owrzodzenia, powierzchni i objętości owrzodzenia oraz względnej powierzchni zainfekowanej tkanki, a także znamienny wzrost względnej powierzchni obszaru ziarniny w stosunku do wartości wyjściowych przed rozpoczęciem terapii. Zmiany wartości odpowiednich parametrów w grupie chorych poddanych stymulacji pozorowanej wykazywałyby podobne tendencje, jednak uzyskane różnice w stosunku do wartości wyjściowych nie były w tej grupie statystycznie znamienne. Porównanie zmiany wartości poszczególnych parametrów przypadającej na pierwszy dzień terapii pomiędzy obu grupami chorych wykazało znamiennie szybsze zmniejszenie się powierzchni i objętości owrzodzenia w grupie chorych poddanych magnetostymulacji. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań wykazano, że magnetostymulacja powoduje przyspieszenie gojenia się owrzodzeń żylnych podudzi w obiektywnej ocenie planimetrycznej. Wydaje się, że po weryfikacji wyników przedstawionych badań pilotowych na próbie klinicznej o większej liczebności i przy dłuższym czasie trwania terapii magnetostymulacja może stać się w przyszłości alternatywą magnetoterapii w leczeniu żylnych owrzodzeń podudzi.

OCENA GĘSTOŚCI MASY KOSTNEJ U KOBIET W OKRESIE OKOŁOMENOPAUZALNYM Z OTYŁOŚCIĄ RÓŻNEGO STOPNIA

J. Chojnowski, M. Chełstowska, R. Szafkowski, P. Adamczyk, I. Ponikowska

STRESZCZENIE
Otyłość poprzez swój wpływ mechaniczny oraz aktywność estrogenową tkanki tłuszczowej może wpływać ochronnie na metabolizm tkanki kostnej. Jednocześnie zmniejszona aktywność ruchowa, częstrze występowanie cukrzycy i innych zaburzeń metabolicznych może ten korzystny wpływ osłabiać. Celem naszej pracy było zbadanie jak często u osób otyłych występuje osteoporoza i czy stopień otyłości ma znaczenie dla jej występowania. W badaniu wzięło udział 100 kobiet w wieku okołomenopauzalnym: 47 pacjentek z otyłością ogromną - BMI powyżej 40 kg/m2, 21 osób z otyłością średniego stopnia BMI pomiędzy 30 a 35 kg/m2 oraz 32 osoby z prawidłową masą ciała BMI 20-25 kg/m2. U wszystkich badanych wykonano badanie densytometryczne odcinka L 1 - L 4 kręgosłupa, obliczono wskaźnik T- score i na jego podstawie zakwalifikowano pacjentki do grupy z prawidłową masą kostną, osteopenią i osteoporozą. Następnie porównano częstość występowania zaburzeń metabolizmu kostnego pomiędzy grupami. Wykazano, że w grupach pacjentek z otyłością osteoporoza występowała rzadziej niż w grupie pacjentek z prawidłową masą ciała, istotnie rzadziej występowała również u pacjentek z otyłością ogromną w stosunku do pacjentek z otyłością średniego stopnia. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że otyłość stanowi czynnik ochrony dla gęstości masy kostnej tym większy im wyższy jest stopień stwierdzanej otyłości.


PROBLEMY W POSTĘPOWANIU FIZYKALNO-USPRAWNIAJĄCYM W CIĘŻKIM ZATRUCIU CISEM

W. Kuliński, W. Haładyna, P. Leśniewski,

STRESZCZENIE
Cis pospolity (Taxus baccata) to długowieczny krzew lub niskie drzewo iglaste. Wszystkie części rośliny są bardzo trujące za wyjątkiem czerwonej, męsistej osłonki nasion podobnej do jagody. Do zatruć dochodzi najczęściej wskutek wypicia odwaru z igieł cisu używanego w celach poronnych. Niekiedy zdarzają się jednak przypadki samobójczego wypicia odwaru z kory czy igieł cisu. Mechanizm działania taksyny nie jest wyjaśniony do końca. Działa głównie kardio- i hapatotoksycznie. W efekcie dochodzi do wcześnie rozwijających się ciężkich zaburzeń rytmu i przewodnictwa w sercu, takich jak blok A-V III stopnia, częstoskurcz komorowy, migotanie komór. Zatrzymanie krążenia prowadzi do anoksji i zespołu ostrego rozlanego uszkodzenia mózgu, przebiegającego z zaburzeniami świadomości, drgawkami, objawami ubytkowymi wieloogniskowymi. W późniejszym okresie dochodzi do rozwoju encefalopatii. W leczeniu zatrucia cisem stosuje się płukanie żołądka, bardzo istotne jest stałe monitorowanie czynności serca (EKG), kontrola badań podstawowych, jonogramu, gazometrii oraz leczenie objawowe (antyarytmiczne, przeciwdrgawkowe, itp.).
W pracy przedstawiono przypadek kobiety dwudziestoletniej, która spożyła wywar z igieł cisu w celach poronnych. Początkowo leczona w OIT z powodu nasilonych zaburzeń rytmu serca- częstoskurczy i migotania komór. Z tego powodu wielokrotnie defibrylowana. Następnie przeniesiona i leczona w Ośrodku Ostrych Zatruć. W stanie neurologicznym u chorej dominował w tym czasie niedowład czterokończynowy spastyczny znacznego stopnia ( w kończynach górnych plegia obustronna, w kończynach dolnych: lewa 2 pkt w skali Lovetta, prawa 1 pkt w skali Lovetta), z obustronnym objawem Babińskiego oraz afazja całkowita. Nie występowały zaburzenia ze strony układu krążenia. W badaniu TK głowy nie stwierdzono żadnych zmian. Po przeniesieniu do Kliniki Rehabilitacji WIM wdrożono intensywne postępowanie fizykalno-usprawniające, dostosowane indywidualnie do stanu podmiotowego i przedmiotowego chorej. Program postępowania był stopniowo wzbogacany z chwilą poprawy funkcji motorycznych i poznawczych. Postępy rehabuilitacji oceniano na podstawie czasu powrotu funkcji motorycznej z oceną według skali aktywności Viganos. Na zakończenie pobytu w Klinice Rehabilitacji zaobserwowano wyraźną poprawę stanu klinicznego pacjentki- nawiązano kontakt, uzyskano znaczące zmniejszenie spastyki i przykurczów (kgp 2-, kgl 2+, kdp 2-, kdl 2+ według skali Lovetta) oraz dobrą tolerancję pozycji siedzącej.
Podczas następnego pobytu chorej w Klinice Rehabilitacji WIM położono nacisk przede wszystkim na uruchomienie czynne, a zwłaszcza na naukę chodu oraz dalsze doskonalenie kontaktu i funkcji poznawczych. Przy pionizacji i nauce chodzenia wykorzystano parapodium. Uzyskano dalszą, znaczną poprawę stanu psychicznego i kontaktu z chorobą oraz dalszą poprawę siły mięśniowej i wydolności fizycznej, co zaowocowało samodzielnym chodzeniem przy balkoniku.
Warunkiem skuteczności postępowania po ciężkim zatruciu cisem jest:
- systematyczność ćwiczeń i długotrwałość procesu usparwniania
- dostosowanie postępowania fizykalnego do stanu chorego
- zróżnicowane obciążenie wysiłkiem w zależności od poprawy funkcji motorycznych
Powyższy przykład wskazuje, że nawet w przypadku ciężkiego uszkodzenia OUN intensywna, wielogodzinna i wielotygodniowa praca zespołu prowadzącego postępowanie fizykalno-usprawniające pozwala na powrót chorego do samodzielnego funkcjonowania.

WARUNKI ODCZUCIA CIEPLNEGO OKREŚLONE NA PODSTAWIE TEMPERATURY ŚREDNIEJ DOBOWEJ ( NA PRZYKŁADZIE WARSZAWY)

U. Kossowska-Cezak

STRESZCZENIE
Na podstawie wartości średnich dobowych temperatury w Warszawie z okresu 1951-2000 zbadano częstość dni o różnym stopniu odczucia cieplnego. Stwierdzono, że średnio w roku występują:

dni gorące (25,1 - 30,0°C) - 1-2 dni w roku, od czerwca do sierpnia,
dni bardzo ciepłe ( 20,1 - 25,0°C) - 22 wroku, od kwietnia do września
dni ciepłe ( 15,1 - 20,0°C) - 68 w roku, od kwietnia do października
dni chłodne ( 10,1 - 15,0°C) - 69 w roku, w ciągu całego roku
dni zimne (?10°C) - 204 dni w roku, w tym dni z temperaturą 0,1 - 10,0°C łagodnie zimne-134, od sierpnai do czerwca, -9,9 - 0,0°C - 62dni, od października do kwietnia i ?-10°C bardzo i skrajnie zimne -8 dni, od listopada do marca.
Stwierdzono, że w okresie 1951-2004 wzrastała częstość dni najcieplejszych, szczególnie w ostatnich latach XX wieku i na początku XXI wieku. Wyraźnie zmniejszyła się frekwencja dni z temperaturą średnią ?-10°C i wzrosła >20,0°C.

POLSKIE TOWARZYSTWO BALNEOLOGICZNE- RYS HISTORYCZNY

L. Rajchel, W. Kuliński, J. Rajchel,

STRESZCZENIE
Początki Polskiego Towarzystwa Balneologicznego sięgają roku 1858 gdy utworzono Komisję Balneologiczną w ramach Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. Współzałożycielami byli profesorowie: Józef Dietl, Józef Majer, Fryderyk Skobel. Polskie Towarzystwo Balneologi powstało 15.01.105 r. w Krakowie i kontynuuje działalność naukową i organizacyjną w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego do chwili obecnej.

KRYNICA ZDRÓJ- HISTORIA UZDROWISKA

L. Rajchel, J. Rajchel,

STRESZCZENIE
Źródło w Krynicy (późniejszy Zdrój Główny) znane było już w XV wieku, a pierwsza opublikowana przez Gabriela Rzączyńskiego informacja o nim pochodzi z roku 1745. Po raz pierwszy analizę wody tego źródła wykonał prof. Uniwersytetu Lwowskiego B. Hacguet w roku 1788. Początek uzdrowiska związany jest z rokiem 1793; wówczas to Stix von Saunbergen, będący właścicielem gruntu ze żródłem, wybudował pierwszy dom, który stał się zalążkiem uzdrowiska. W roku 1807 powołano Zakład Zdrojowwo-Kąpielowy, a Krynica otrzymała status miejscowości uzdrowiskowej. Ogromne zasługi dla rozwoju Krynicy w drugiej połowie XIX wieku są dziełem prof. J. Dietla i dr Zieleniewskiego. W roku 1877 Krynica otrzymała nowy status uzdrowiska oraz powołano Komisję Zdrojową. Najbardziej tragiczny okres w dziejach uzdrowiska miał miejsce w czasie I i II wojny światowej. Od roku 1947 następuje dynamiczny rozwój i rozbudowa uzdrowiska, a obecnie krynica posiada pełną infrastrukturę uzdrowiskową. Aktualnie w Krynicy znajduje się 5 źródeł wód mineralnych i 18 odwiertów, które udostępniają szczawy i wody kwasowęglowe wykorzystywane w balneoterapii w licznych sanatoriach oraz są butelkowane.

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE BADAŃ MEDYCZNYCH

A. Górny, M. Tkacz,

STRESZCZENIE
W artykule przedstawiono propozycje zastosowania systemu wspomagania decyzji mogące usprawnić proces doboru odpowiedniej lokalizacji sanatorium oraz doboru właściwych dla pacjenta zabiegów za pomocą zaimplementowanego systemu doradczego. Zaproponowany system doradczy wykorzystuje metodę reprezentacji wiedzy znaną jako tablice decyzyjne. Taki rodzaj systemu informacyjnego może zostać zintegrowany z już działającymi systemami informatycznymi uzdrowiska w celu zwiększenia wydajności w planowaniu czasu zabiegów terapeutycznych dla kuracjuszy i ogólnie- w sensie wspomagania informacyjnego uzdrowiska. Przewidziano również możliwość wspomagania decyzji dotyczącej wyboru konkretnego uzdrowiska w oparciu o symptomy choroby lub o wyniki badań. We wstępnej części artykułu przedstawiono krótkie informacje dotyczące zasadności opracowywania, projektowania oraz implementacji systemu wspomagania decyzji. W artykule zawarte zostały także wstępne informacje dotyczące podstaw teoretycznych związanych z systemami wspomagania decyzji.

W SETNĄ ROCZNICĘ ŚMIERCI STANISŁAWA NIEDZIELSKIEGO (1859-1905) BALNEOLOGA, WSPÓŁZAŁOŻYCIELA POLSKIEGO TOWARZYSTWA BALNEOLOGICZNEGO

J. Wawszczyk, A. Wawszczyk,

STRESZCZENIE
Stanisław Bolesław Niedzielski urodził się 04.03.1859r. Był synem Franciszka i Julii Tarnowskiej. Dyplom lekarza medycyny uzyskał 09.12.1886 roku. Już w następnym roku rozpoczął pracę w Zakładzie Przyrodoleczniczym dr Jana Bielińskiego w Nowym Mieście nad Pilicą, w powiecie rawskim. Był wyróżniającym się lekarzem, pracował w tym zakładzie przez 11 lat.
15.04.1898r. objął samodzielne prowadzenie Zakładu Wodoleczniczego ,,Gopalana" w Ojcowie, przemianowanego później na Zakład Leczniczy dla Chorych Nerwowych. Zakład w Ojcowie doprowadził do największego rozkwitu. Posiadał on znakomite wyposażenie i był czynny przez cały rok. Dr Stanisław Niedzielski wprowadził w nim kuchnię dietetyczną. Dużą rolę przykładał do ruchu i gimnastyki. Otworzył także bibliotekę i czytelnię.
Był jednym ze współzałożycieli Polskiego Towarzystwa Balneologicznego. Był także inicjatorem budowy kościoła w Ojcowie, a kiedy władze zabroniły tej budowy oddał jedną ze swoich łazienek i przerobił na kaplicę, która stoi po dziś dzień na mośc8ie rzeki Prądnik. Wprowadził w Ojcowie styl architektoniczny na wzór szwajcarski. Żoną jego była Zofia z domu Mieszkowska, z którą miał czworo dzieci. Zmarł w Ojcowie 21.04.1905r. przeżywszy lat 46. Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Smardzowicach, niedaleko Ojcowa. W skale doliny ojcowskiej wmurowano w 1907r. tablicę pamiątkową z płaskorzeźbą głowy przez artystę-rzeźbiarza Czesława Makowskiego.

Numer 1-4 - 1982/83
Numer 1-4- 1984/85
Numer 1-4 1986
Numer 1-4-1989
Numer 1-4-1990/91
Numer 1-4-1992
Numer 1-1994
Numer 2-1994
Numer 3-4-1994
Numer 1- 1995
Numer 2- 1995
Numer 1-2-1996
Numer 3-4-1996
Numer 1-2-1997

Numer 3-4-1997
Numer 1-2-1998
Numer 3-4-1998
Numer 1-2-1999
Numer 3-4-1999
Numer 1-2-2000
Numer 3-4-2000